Opieka medyczna nad dzieckiem

Opieka medyczna nad dzieckiem: Badanie dziecka

Rozwój opieki medycznej nad dzieckiem

Opieka medyczna nad dzieckiem przez całe wieki była w medycynie pomijana; wpisywała się w znacznie szerszy kontekst traktowania dziecka. Jeszcze w XIX w. prawa dzieci prawie nie istniały, nie było mowy o jakimś szczególnym statusie dziecka. Zarówno narodziny nie były skrupulatnie ewidencjonowane, jak i pozbycie się noworodka, w niektórych rejonach Europy, nie było czymś rzadkim i bezwzględnie nagannym.

Anglia, Francja i Austria, jako pierwsze zwróciły uwagę na problem zachorowań i umieralności dzieci.

Opieka medyczna nad dzieckiem: Dziecko około 1,5 roku
Dziecko około 1,5 roku

Na terenach polskich Józef Brodowicz zorganizował (1833 r.) w szpitalu krakowskim mały oddział pediatryczny, a pierwszy szpital dla dzieci został otwarty we Lwowie w 1845 r.

W pierwszej połowie XX w. pediatrów zdominowały zaburzenia odżywiania i choroby zakaźne wieku dziecięcego. Rozwinięta została profilaktyka poprzez szczepienia przeciwko:

Opieka medyczna nad dzieckiem: Zdrowe dziecko
                                   Zdrowe dziecko
  • gruźlicy
  • ospie
  • błonicy (dyfterytowi)
  • płonicy (szkarlatynie)
  • kokluszowi
  • chorobie Heinego-Medina (porażeniu dziecięcemu).

Po wprowadzeniu do terapii antybiotyków i sulfonamidów, opanowane zostały różne choroby zakaźne, natomiast za pomocą witamin A, C i D opanowane zostały groźne choroby, takie jak

  • szkorbut,
  • krzywica
  • i choroba Heinego-Medina.

Przeciw tej ostatniej Albert Sabin (amer. wirusolog polskiego pochodzenia) w 1956 r. wynalazł, a w 1962 r. zastosował szczepionkę doustną (uodparniającą na wirusy polio). Nie znaczy to, że dzieci przestały chorować.

Nowoczesna opieka medyczna nad dzieckiem

Od końca XX w. kładzie się znaczący nacisk na

  • ratowanie wcześniaków (ze znacznym niedorozwojem narządów),
  • terapię dzieci z chorobą nowotworową,
  • diagnostykę i leczenie chorób układu nerwowego, których liczba – jak się zdaje – wzrasta.
Opieka medyczna nad dzieckiem: narodziny niemowlęcia
Narodziny niemowlęcia

Dzięki postępom w embriologii i neonatologii, umieralność płodu oraz śmierć noworodków wciąż spada. Prekursorem neonatologii (nauki o chorobach noworodków) jest ginekolog niemiecki Bernhard Sigmund Schultze (1827–1919 r.), który uważany też jest za twórcę współczesnej ginekologii.

Od 1940 r. znany jest odczynnik Rh. Przyczynili się do tego hematolog austriacki (od 1922 r. w USA) Karl Landsteiner i Amerykanin Alexander Wiener, którzy odkryli układ grupowy krwi Rh, powodujący tzw. ciążę konfliktową, jedną z przyczyn umieralności niemowląt. W takich przypadkach stosuje się często transfuzję krwi już po urodzeniu dziecka (nawet kilkakrotnie), a przedtem przyśpiesza się poród, ponieważ przeciwciała matki na czynnik Rh dziecka przechodzą dość późno.

Znaczną trudność stanowią wady rozwojowe (choroby powstające w łonie matki), spowodowane

  • chorobami infekcyjnymi (różyczka, odra, świnka, ospa wietrzna, choroba Heinego-Medina),
  • niedoborem witamin i tlenu,
  • czynnikami chemicznymi (leki, trucizny)
  • oraz promieniowaniem jonizującym
  • lub mechanicznym uszkodzeniem płodu.

Powstają one zatem w następstwie czynników zewnątrzpochodnych. Niektóre z nich podobne są do wad wrodzonych.

Wiele emocji budzi metoda zapłodnienia pozaustrojowego, zwana in vitro. Najpierw pobiera się dojrzałą komórkę jajową (dzięki podawaniu hormonów), następnie w odpowiednich warunkach doprowadza do zapłodnienia plemnikiem. Jajo po zapłodnieniu przechowuje się w pojemniku z pożywką, a kiedy zacznie się dzielić, zapłodniony zarodek wprowadzany jest do hormonalnie przygotowanej macicy. Pierwsze „dziecko z probówki” przyszło na świat w 1978 r. niedaleko Londynu.

Iva Kalina, 30.12.17

Zob. inne wpisy z kategorii: Medycyna

About Achatoja

Kilka słów o autorze.

View all posts by Achatoja →

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *